Procurement
การจัดซื้อที่ดีเริ่มจากข้อกำหนดที่เขียนให้เทียบกันได้ ไม่ใช่จากการต่อรองราคา ถ้าข้อกำหนดไม่ชัด การเปรียบเทียบราคาจะไม่มีความหมาย
ขั้นที่ 1 — เขียนข้อกำหนดให้เทียบกันได้
องค์ประกอบที่ต้องมีใน RFQ
- ขอบเขตงานที่ระบุชัดว่ารวมอะไรและไม่รวมอะไร
- BOQ ที่ผู้เสนอทุกรายต้องกรอกในรูปแบบเดียวกัน
- ข้อกำหนดทางเทคนิคขั้นต่ำที่เป็นข้อบังคับ แยกจากข้อที่เป็นทางเลือก
- เอกสารที่ต้องส่งมอบ รวมถึงแบบ As-built และบันทึกการทดสอบ
- ข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและการปฏิบัติงานในพื้นที่
- เงื่อนไขการรับประกัน เวลาตอบสนอง และอะไหล่
- เกณฑ์การประเมินและน้ำหนักที่จะใช้ตัดสิน
- กำหนดการส่งมอบและเงื่อนไขการชำระเงินตามงวดงาน
สาเหตุอันดับหนึ่งของการเทียบราคาที่ไม่ยุติธรรม
ข้อกำหนดที่เขียนกว้างเกินไป ทำให้ผู้เสนอแต่ละรายตีความขอบเขตไม่เหมือนกัน ผลคือราคาที่ต่ำที่สุดมักเป็นราคาที่ตีความขอบเขตแคบที่สุด และจะกลับมาเป็นการเรียกเก็บเพิ่มระหว่างงาน
ขั้นที่ 2 — ประเมินทางเทคนิคก่อนเสมอ
เปิดซองราคาเฉพาะรายที่ผ่านเกณฑ์ทางเทคนิคขั้นต่ำแล้วเท่านั้น สิ่งที่ต้องตรวจ ได้แก่
- ความสอดคล้องกับข้อกำหนดทุกข้อ พร้อมรายการข้อยกเว้นที่ผู้เสนอระบุ
- Datasheet ของรุ่นที่เสนอจริง ไม่ใช่รุ่นใกล้เคียง
- ใบรับรองที่เกี่ยวข้องและความถูกต้องของเอกสาร
- ความเข้ากันได้ระหว่างอุปกรณ์ที่เสนอ โดยเฉพาะแผงกับอินเวอร์เตอร์
- ระบบติดตามผลและความสามารถส่งออกข้อมูลดิบ
- รายการอะไหล่และความพร้อมในพื้นที่
- ผลงานอ้างอิงที่ตรวจสอบได้จริง ไม่ใช่เพียงรายชื่อ
ขั้นที่ 3 — ประเมินด้านราคาบนฐานต้นทุนรวมตลอดอายุ
| องค์ประกอบ | สิ่งที่ต้องถาม |
|---|---|
| ราคาเสนอ | รวมภาษีหรือไม่ รวมงานอะไรบ้าง และมีรายการใดที่คิดแยก |
| เงื่อนไขการชำระเงิน | ผูกกับงวดงานที่ตรวจสอบได้หรือผูกกับเวลาเพียงอย่างเดียว |
| ค่าบริการหลังการขาย | รวมอยู่กี่ปี และปีต่อไปคิดเท่าไร |
| ค่าเปลี่ยนอุปกรณ์ | ราคาอะไหล่หลักในอนาคตและความพร้อมในการจัดหา |
| ความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน | ใครรับความเสี่ยงและมีเงื่อนไขปรับราคาหรือไม่ |
| ค่าปรับกรณีล่าช้า | อัตราและเพดาน พร้อมเงื่อนไขการเริ่มนับ |
| ต้นทุนรวมตลอดอายุ | เมื่อรวมทุกอย่างแล้ว ข้อเสนอใดถูกที่สุดจริง |
ขั้นที่ 4 — ให้คะแนนอย่างเป็นระบบ
วิธีใช้ที่ถูกต้อง
ข้อกำหนดที่เป็นข้อบังคับต้องใช้คัดออก ไม่ใช่นำมาถัวเฉลี่ยกับคะแนนด้านอื่น ผู้เสนอที่ไม่ผ่านข้อบังคับต้องถูกคัดออกก่อนเข้าสู่การให้คะแนน